۴۵۱ برنامه فرهنگی در هفته کتاب خراسان جنوبی اجرا می‌شود

به گزارش پایگاه خبری نسیم خاوران، مهدی نیازی، سرپرست اداره کل کتابخانه‌های عمومی خراسان جنوبی، امروز(۲٠ آبان) در نشست خبری با اصحاب رسانه، با تبریک هفته کتاب به کتابداران، اعضای کتابخانه‌ها، نویسندگان، ناشران و فعالان حوزه کتاب، اظهار کرد: رسانه‌ها نقش مهمی در آگاهی‌بخشی و بصیرت‌افزایی جامعه دارند و انعکاس فعالیت‌های فرهنگی به‌ویژه در حوزه کتاب و کتابخوانی می‌تواند زمینه‌ساز مشارکت بیشتر مردم در این عرصه باشد.

وی با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای هفته کتاب افزود: امسال با همکاری و هم‌افزایی دستگاه‌های فرهنگی استان، حدود ۴۵۱ برنامه در سطح کتابخانه‌های عمومی و سایر مجموعه‌های فرهنگی پیش‌بینی شده است تا این هفته با رویکردی گسترده و اثرگذار برگزار شود.

سرپرست اداره کل کتابخانه‌های عمومی خراسان جنوبی با اشاره به وضعیت زیرساخت‌های کتابخانه‌ای استان گفت: در حال حاضر ۷۲ باب کتابخانه عمومی در استان فعال است که از این تعداد، ۳۰ باب در مناطق روستایی قرار دارد و یک کتابخانه سیار نیز به ارائه خدمات می‌پردازد.

وی با بیان اینکه کتابخانه سیار فعلی حداقل پنج نقطه را در شهرستان قاینات پوشش می‌دهد، افزود: با پیگیری‌های انجام‌شده و قول مساعد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، قرار است دو دستگاه کتابخانه سیار به خراسان جنوبی اختصاص یابد که امیدواریم یکی از آن‌ها در هفته کتاب وارد استان شود و فعالیت خود را در بیرجند آغاز کند.

نیازی با اشاره به اینکه کتابخانه سیار جدید در بیرجند حداقل هفت نقطه را تحت پوشش قرار خواهد داد، تصریح کرد: سیاست نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور حرکت به سمت توزیع عادلانه امکانات و گسترش خدمات کتابخانه‌ای در مناطق کمتر برخوردار است و کتابخانه‌های سیار ظرفیت مناسبی برای تحقق این هدف دارند.

وی با بیان اینکه توسعه کتابخانه‌های ثابت نیز بر اساس طرح آمایش سرزمین و شاخص‌های جمعیتی انجام می‌شود، گفت: در مناطق روستایی، جمعیت و سرانه دسترسی به خدمات فرهنگی در اولویت قرار دارد و در مناطق شهری نیز تقسیم‌بندی محله‌ای و دسترسی آسان شهروندان به کتابخانه‌ها مورد توجه است.

جنوب و جنوب شرق بیرجند نیازمند توسعه کتابخانه‌ای است

نیازی با اشاره به وضعیت کتابخانه‌های عمومی شهر بیرجند اظهار کرد: در حال حاضر ۱۲ کتابخانه نهادی در این شهر فعال است، اما در محلات جنوب و جنوب شرق بیرجند با کمبود کتابخانه مواجه هستیم و لازم است برای توسعه خدمات در این مناطق برنامه‌ریزی شود.

وی افزود: در جانمایی کتابخانه‌ها باید به‌گونه‌ای عمل شود که به‌ویژه کودکان و نوجوانان برای دسترسی به خدمات کتابخانه‌ای ناچار به عبور از شریان‌های اصلی و پرتردد شهری نباشند.

سرپرست اداره کل کتابخانه‌های عمومی خراسان جنوبی با اشاره به ظرفیت کتابخانه‌های سیار برای مناطق فاقد شرایط احداث کتابخانه ثابت گفت: در برخی مناطق روستایی که امکان احداث ساختمان کتابخانه وجود ندارد، اما جمعیت قابل توجهی دارند، استفاده از کتابخانه‌های سیار در دستور کار قرار می‌گیرد.

وی با تأکید بر ضرورت افزایش تعداد کتابخانه‌های سیار بیان کرد: این کتابخانه‌ها به دلیل چابکی و امکان ارائه خدمات در نقاط مختلف، ظرفیت مناسبی برای پوشش مناطق دوردست دارند و تلاش می‌کنیم در سال آینده نیز برای افزایش تعداد آن‌ها پیگیری‌های لازم را انجام دهیم.

توجه ویژه به نیازهای فرهنگی نسل نوجوان

نیازی با تأکید بر ضرورت بازطراحی فضاهای کتابخانه‌ای متناسب با نیاز مخاطبان اظهار کرد: نگاه امروز به توسعه کتابخانه‌ها صرفاً افزایش تعداد ساختمان‌ها و زیربناها نیست، بلکه باید خدمات و فضای کتابخانه‌ها نیز متناسب با نیاز گروه‌های مختلف سنی بازنگری شود.

وی نوجوانان را یکی از گروه‌های مهم و نیازمند توجه در کتابخانه‌های عمومی دانست و افزود: نوجوانان از فضای بخش کودک عبور کرده‌اند، اما هنوز خدمات ویژه بزرگسالان نیز پاسخگوی نیازهای آن‌ها نیست؛ از این رو باید بخش‌های مستقلی برای این گروه سنی ایجاد شود.

سرپرست اداره کل کتابخانه‌های عمومی خراسان جنوبی با اشاره به برنامه‌ریزی برای ایجاد اتاق‌های علم، خلاقیت، اتاق فکر و فضاهای تخصصی نوجوانان در کتابخانه‌ها گفت: تلاش داریم در بازطراحی کتابخانه‌ها، بخشی از مدیریت و برنامه‌ریزی این فضاها را به خود نوجوانان واگذار کنیم تا متناسب با علایق و نیازهایشان از امکانات کتابخانه استفاده کنند.

نیازی با بیان اینکه ارتباط کتابخانه‌ها و مدارس از سیاست‌های مهم نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور است، افزود: این ارتباط باید دوسویه باشد؛ به این معنا که دانش‌آموزان بتوانند برای اجرای برنامه‌های فرهنگی و آموزشی در کتابخانه‌ها حضور یابند و کتابخانه‌ها نیز با حضور در مدارس، زمینه آشنایی بیشتر دانش‌آموزان با کتاب و کتابخوانی را فراهم کنند.

خرید کتاب بر اساس نیاز واقعی اعضای کتابخانه‌ها

وی در ادامه به تغییر رویکرد تأمین منابع کتابخانه‌ای اشاره کرد و گفت: در گذشته بخش عمده منابع کتابخانه‌ها به‌صورت متمرکز از سوی نهاد خریداری و به استان‌ها ارسال می‌شد، اما اکنون با اجرای طرح‌هایی همچون «شهرزاد»، خرید کتاب به سمت کتابدارمحوری حرکت کرده است.

نیازی توضیح داد: در این شیوه، کتابداران بر اساس شناختی که از مخاطبان، شرایط فرهنگی و جغرافیایی منطقه و نیازهای اعضای کتابخانه دارند، منابع مورد نیاز را انتخاب و ثبت می‌کنند تا اعتبارات موجود برای خرید کتاب‌هایی هزینه شود که بیشترین میزان استفاده را داشته باشند.

وی با اشاره به اجرای طرح شهرزاد یک و آغاز طرح شهرزاد دو بیان کرد: درخواست‌های کتابخانه‌ها جمع‌آوری و بر اساس میزان تقاضا اولویت‌بندی می‌شود؛ به این ترتیب اگر امکان خرید تمام عناوین درخواستی وجود نداشته باشد، ابتدا کتاب‌هایی که بیشترین تقاضا را دارند تأمین خواهند شد و سایر منابع نیز در مراحل بعدی مورد توجه قرار می‌گیرند.

سرپرست اداره کل کتابخانه‌های عمومی خراسان جنوبی با اشاره به اعتبارات خرید کتاب در استان گفت: امسال از محل درآمدهای داخلی حدود ۶۵۰ میلیون تومان برای خرید کتاب اختصاص یافته است و پیگیر هستیم این اعتبار را تا دو برابر افزایش دهیم تا بخشی از نیازهای کتابخانه‌ها تأمین شود.

وی افزود: در صورت برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سال آینده، تلاش می‌کنیم نمایندگانی از کتابداران شهرستان‌های استان در این نمایشگاه حضور پیدا کنند و کتاب‌های مورد نیاز اعضا را متناسب با تقاضا و اولویت‌های کتابخانه‌ها تهیه کنند.

۱۶ پروژه کتابخانه‌ای در استان در دست اجراست

نیازی با اشاره به وضعیت پروژه‌های عمرانی کتابخانه‌های عمومی خراسان جنوبی اظهار کرد: در حال حاضر ۱۶ پروژه کتابخانه‌ای در سطح استان فعال است و امیدواریم با تأمین اعتبار و حمایت دستگاه‌های اجرایی، بخش قابل توجهی از این پروژه‌ها در سال آینده به بهره‌برداری برسد.

وی با اشاره به محدودیت منابع مالی و شرایط دشوار اقتصادی افزود: با وجود کمبود اعتبارات، حمایت استاندار خراسان جنوبی از مجموعه کتابخانه‌های عمومی قابل تقدیر است و تلاش می‌کنیم با استفاده از ظرفیت‌های موجود و همراهی دستگاه‌های مختلف، روند تکمیل پروژه‌ها را سرعت ببخشیم.

سرپرست اداره کل کتابخانه‌های عمومی خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: امیدواریم تا پایان امسال عملیات اجرایی سه کتابخانه به پایان برسد و زمینه بهره‌برداری از آن‌ها فراهم شود.

نیازی همچنین درباره آخرین وضعیت زمین کتابخانه مرکزی استان گفت: چند سال قبل زمینی از سوی راه و شهرسازی برای احداث کتابخانه مرکزی واگذار شد، اما به دلیل مشکلات اعتباری و آغاز نشدن عملیات ساختمانی در مهلت تعیین‌شده، زمین از اختیار کتابخانه خارج شد.

وی ادامه داد: با دستور استاندار خراسان جنوبی مقرر شده است زمین دیگری بر اساس جانمایی و درخواست اداره کل کتابخانه‌های عمومی اختصاص یابد تا روند احداث این مجموعه از سر گرفته شود.

نیازی با بیان اینکه احداث کتابخانه مرکزی نیازمند طی مراحل قانونی و فنی است، افزود: برای اجرای این پروژه باید مجوز ماده ۲۳ اخذ و مطالعات فنی، زیست‌محیطی و اقتصادی انجام شود؛ و سپس اعتبار مورد نیاز طراحی و نقشه‌های ساختمانی تامین، پروانه ساخت اخذ و عملیات اجرایی آغاز خواهد شد.

وی ابراز امیدواری کرد با پیگیری‌های استاندار و همکاری دستگاه‌های مرتبط، مراحل مقدماتی این پروژه تا پایان امسال به نتیجه برسد و در سال آینده شاهد پیشرفت عملیاتی احداث کتابخانه مرکزی استان باشیم.

تعیین تکلیف سهم نیم‌درصدی شهرداری‌ها از درآمد کتابخانه‌ها

سرپرست اداره کل کتابخانه‌های عمومی خراسان جنوبی در بخش دیگری از سخنانش به موضوع سهم نیم‌درصدی شهرداری‌ها از درآمدهای خود برای حمایت از کتابخانه‌های عمومی اشاره کرد و گفت: در این زمینه اختلافاتی درباره نحوه محاسبه مبالغ وجود داشت که موجب بروز برخی مشکلات در تعامل میان کتابخانه‌ها و شهرداری‌ها شده بود.

وی افزود: با ورود دفتر امور شهری استانداری و برگزاری نشست‌های مشترک، مقرر شده است ارقام و شیوه محاسبه سهم نیم‌درصدی مشخص و از سوی این دفتر به شهرداری‌ها ابلاغ شود تا مبنای واحدی برای پرداخت‌ها وجود داشته باشد.

نیازی با تأکید بر اینکه این موضوع باید به‌صورت شفاف تعیین تکلیف شود، گفت: امیدواریم طی یکی دو ماه آینده اختلافات موجود برطرف شود و از این بابت مشکلی در تأمین منابع و پیشبرد برنامه‌های کتابخانه‌های عمومی نداشته باشیم.

وی با قدردانی از شهرداری‌ها و شوراهای اسلامی شهرهایی که در حوزه کتابخانه‌ها همکاری دارند، خاطرنشان کرد: بسیاری از شهرداران و اعضای شوراهای اسلامی نگاه فرهنگی دارند و علاقه‌مند به حمایت از فعالیت‌های کتابخانه‌ای هستند و باید از این ظرفیت برای تقویت زیرساخت‌های فرهنگی استان استفاده کنیم.